format MARC 21

Biblioteki pracujące w systemie SOWA2/MARC21 korzystają z możliwości formatu katalogowania zasobów bibliotecznych MARC 21, w zakresie zapisywania i wymiany informacji bibliograficznych.

Format MARC21 jest standardem rozwijanym przez Bibliotekę Kongresu, stosowanym m.in. przez Bibliotekę Narodową, Centrum NUKAT a także przez duże biblioteki uczelniane i biblioteki publiczne. Stał się obecnie normą dla systemów bibliotecznych użytkowanych przez polskie biblioteki.

Dociekliwych i opracowujących zbiory biblioteczne zachęcamy do zapoznania się z informacjami i pomocami metodycznymi na temat formatu MARC 21 zamieszczonymi na stronie KONSORCJUM użytkowników systemów bibliotecznych SOWA.

Polecamy ksiażkę udostępnioną na stronie Centrum NUKAT: "Format MARC 21 rekordu bibliograficznego dla książki", opracowaną przez zespół pod red. Kamili Grzędzińskiej.

Książka w wersji on-line jest dostępna TUTAJ.

standard ISO 2709

Norma ISO 2709 określa sposób zredagowania plików zawierających dane MARC 21. Pliki zbudowane zgodnie z tą regułą są akceptowane przez różne systemy biblioteczne, dlatego mogą być wykorzystywane do wymiany informacji katalogowych. Pliki takie (zazwyczaj oznaczone "mrc") można pobierać ze stron internetowych różnych serwisów bibliotecznych (np. karo.umk.pl, w.bibliotece.pl) i katalogów większości bibliotek (w tym wszystkich posiadających system SOWA2/MARC21). Do pobierania danych zawartych w plikach ISO 2709 do baz systemów SOWA2/MARC21 wykorzystuje się program użytkowy "Import MARC 21".

protokół Z39.50

Z39.50 jest protokołem wyszukiwania oraz pobierania informacji z różnych baz danych, które dosyć często oddalone są od komputera docelowego. Protokół ten zdefiniowany jest w standardzie ANSI/ISO Z39.50 oraz do międzynarodowego standardu ISO 23950 :"Information Retrieval (Z39.50): Application Service Definition and Protocol Specification". Polski odpowiednik to PN-ISO 23950:2002 Informacja i dokumentacja - Pobieranie informacji (Z39.50) - Definicja usługi aplikacyjnej i specyfikacja protokołu.

Standard ten określa komunikację pomiędzy serwerem udostępniającym bazy danych a klientem zlecającym przeszukiwanie baz i prezentację odszukanych rekordów.

Moduł serwera protokołu Z39.50 systemu SOWA:

  • zapewnia obsługę protokołu komunikacji Z39.50 zgodnie z obowiązującą normą : PN-ISO 23950:2002,
  • umożliwia obsługę formatu rekordów USMARC,
  • umożliwia obsługę kodowania zapytań w standardzie: UTF-8,
  • umożliwia obsługę kodowania wyników w standardzie: UTF-8,
  • współpracuje z systemami operacyjnymi Windows/Linux

kodowanie znaków narodowych UTF-8

Programy użytkowe SOWA2/MARC21 wykorzystują kodowanie wszystkich znaków w standardzie Unicode.

System SOWA2/MARC21 z pomocą programu "import MARC21" umożliwia import plików kodowanych w standardzie UTF-8.

W systemach komputerowych każdy znak (litera, cyfra, znaki przestankowe itd.) ma przypisany ustalony kod liczbowy. Do kodowania znaków narodowych (w tym polskich liter z "ogonkami") w minionych latach stosowane były rozmaite tabele (często nie mające charakteru normy). Obecnie w systemach komputerowych powszechnie stosuje się kodowanie wg standardu Unicode, w którym poszczególne znaki kodowane są liczbami 16 bitowymi. Formą zapisu tekstu kodowanego w Unicode, umożliwiającą  jego znaczne skrócenie jest standard UTF-8. Standard UTF-8 stosowany jest zazwyczaj w plikach zredagowanych wg normy ISO-2709.

bazy danych SQL

System SOWA2/MARC21 w wersji SQL współpracuje z serwerami:

  • PostgreSQL od roku 2003 (polecany)
  • MS SQL od roku 2007
  • SQL firmy Oracle, jesteśmy partnerem firmy od stycznia 2013 r.
 
Korzystanie z wersji SQL systemu SOWA2/MARC21 gwarantuje szereg praktycznych udogodnień związanych z bezpieczeństwem  i spójnością danych, skalowalnością oraz szybkością działania.
 
Bezpieczeństwo danych
Można archiwizować dane w trakcie pracy serwera Sowy.
Można wykonać replikację bazy na zewnętrznym serwerze (wprowadzane dane trafiają jednocześnie do dwóch miejsc).
 
Spójność danych
Rozwiązanie SQL jest rozwiązaniem w pełni transakcyjnym, w związku z czym nie ma możliwości, aby jakaś operacja na danych, np. wypożyczenia książki, zapisała się w bazie tylko w połowie (np. zapisała się na koncie czytelnika, ale nie zapisała się na koncie samej książki)
 
Skalowalność i wydajność
Rozwiązanie SQL działa nieco wolniej od wersji plikowej w przypadku małych baz.
Różnica zaciera się dla dużych baz danych oraz przy dużej ilości jednoczesnych połączeń,
po osiągnięciu określonej wielkości bazy i liczby połaczeń wersja SQL działa szybciej od swojego plikowego odpowiednika.
 
Serwer SQL może się znajdować na fizycznie innym komputerze niż serwer Sowy, dzięki czemu możemy znacznie zyskać na wydajności.
 
Inne udogodnienia
  • brak konieczności reindeksowania baz po awarii,
  • dostęp do profesjonalnych i bardzo potężnych pod względem użytkowym narzędzi zarządzania bazami, dostarczanych przez producenta serwera SQL.
Nasza strona na Facebooku
SOKRATES-software Leszek Masadyński
ul. Warszawska 92A
61-047 Poznań

tel: +48 61 656 44 10